ZARİF BAHÇE & EV

Balkonda Kışın Sıcak Köşesi

Saksılara yeşillik, koltuklara şal, masaya bir fincan çay: Kasım’da bahçeyi balkona taşıyoruz.

Balkonun kapısını Kasım geldi diye kapatmak zorunda değiliz. Ilık ve kuru bir günde balkon hâlâ bizi dışarı çağırır; dışarıda geçireceğimiz kısa bir zaman bile günün güzel bir molası olabilir. Birkaç saksı, rahat bir oturma alanı ve omuzlarımıza alacağımız yumuşak bir şalla balkon, kışa yaklaşırken de evin sevilen köşelerinden biri hâline gelir.

Bu ay işe boş bir balkonla başlıyoruz. Önce alanı tanıyor, ardından bitkileri ve mobilyaları yerleştiriyoruz. Sonunda aynı balkona yeniden baktığımızda, çayımızı alıp oturmak isteyeceğimiz küçük bir kış bahçesi görüyoruz.

Önce boş hâline bakın

Dekorasyona başlamadan önce balkonu temizleyin ve kullanılmayan eşyaları kaldırın. Kapının açıldığı alanı ve rahatça yürüyebileceğiniz geçiş yolunu belirleyin. Yağmur suyunun giderlere ulaşmasını engelleyen hiçbir şey bırakmayın.

Gün içinde ışığın nereye düştüğünü izleyin. Sabah güneşi alan köşe ile sürekli gölgede kalan bölüm, aynı bitkiler için uygun olmayabilir. Hangi köşenin rüzgâr aldığını, yağmurun nereye ulaştığını ve oturduğunuzda nasıl bir manzara gördüğünüzü de not edin; yerleşimin başlangıç noktası bunlar olsun.

Dönüşüme başlamadan bir fotoğraf çekin. Aynı açıdan çekeceğiniz son fotoğraf, birkaç doğru seçimin balkonu nasıl değiştirdiğini gösterecek.

İki koltuk, küçük bir masa

İki rahat dış mekân koltuğunu hafifçe birbirine dönük yerleştirin. Aralarına, fincanları ve küçük bir ikram tabağını taşıyabilecek yuvarlak bir masa koyun. Ayağa kalktığınızda kapıya rahatça ulaşabilmelisiniz. Küçük balkonlarda tek koltuk ve katlanabilir bir masa da yeterlidir; mobilyaları alanın ölçüsüne göre seçin.

Krem minderler, kayısı ve şeftali tonlarında yastıklar ve bal rengi ahşap ya da açık renk metal yüzeylerle sıcak, aydınlık bir bütünlük kurabilirsiniz. Açıkta kalan bölümlerde dış mekâna uygun kumaşlar kullanın; kadife yastıkları ve yün şalları oturacağınız zaman çıkarın, kullanım sonrasında içeride, kuru bir yerde saklayın.

Şalları hazırlayın

Her koltuğa bir şal bırakın; birinde vanilya, diğerinde açık karamel tonu kullanabilirsiniz. Şalların dokusu yumuşak, boyutu omuzları ve dizleri örtecek kadar geniş olsun.

Küçük bir sepet, kuru havada yedek örtüleri el altında tutar. Akşam bitince tekstilleri içeri almak, ertesi çay saatine temiz ve kuru hazırlanmalarını sağlar.

Kasım’da Balkon Saksılarına Ne Dikiyoruz?

Bitkiler bu düzenin çevresini oluşturacak. Bu ay tohumdan hızlı bir çiçeklenme beklemek yerine, sağlıklı fideler ve saksılı bitkilerle başlayalım. Kışlık hercai menekşe ve viyolalar çiçek için; sarmaşık ve taflan ise kalıcı yeşil doku için güzel seçeneklerdir. Kışın çiçeklenme, hava koşullarına göre aralıklı olabilir.

Hercai menekşe ve viyola: açık renkli çiçekler

Krem, beyaz ve yumuşak sarı tonlarında fideler seçin. Kayısıya yakın renkler bulursanız birkaçını vurgu olarak ekleyebilirsiniz. Aynı renk ailesini tekrarlamak, küçük bir balkonda hoş bir bütünlük sağlar.

Çiçekli saksıları balkonun kışın en çok ışık alan bölümüne yerleştirin. Solmuş çiçekleri düzenli olarak temizleyin; bitkileri sıkıştırmadan, gelişebilecekleri boşlukla dikin.

Sarmaşık: saksı kenarından süzülen yeşillik

Sarmaşığı, saksının kenarından aşağı doğru uzanabileceği bir noktada kullanabiliriz. Yeşil veya alacalı yapraklı çeşitler, krem saksılarla güzel bir uyum kurar. Dalların yürüyüş yoluna ve ısıtıcıya doğru uzamasına izin vermeyin.

Taflan: balkonun kalıcı yapısı

Kompakt gelişen bir taflan çeşidi, çiçeklerin yanında yıl boyunca yeşil bir odak oluşturabilir. Yerel fidanlıkta balkonunuzun ışığına ve kış sıcaklıklarına uygun çeşidi seçin. Onu ayrı, yeterli büyüklükte bir saksıya yerleştirerek çevresindeki mevsimlik çiçekleri zamanla değiştirebilirsiniz.

Siklamen: türünü bilerek seçin

Beyaz siklamenler, balkonun korunaklı bir köşesinde çok zarif görünür. Ancak bütün siklamenler aynı soğuk dayanımına sahip değildir. Çiçekçilerde sık görülen Cyclamen persicum dona dayanıklı değildir; don beklenen gecelerde aydınlık, serin ve don almayan bir yere taşınmalıdır. Açık balkonda kalacak bir bitki için dayanıklı türleri sorun.

Cyclamen hederifolium gibi dayanıklı türler sonbahar çiçekleri ve desenli yapraklarıyla değerlendirilebilir. Çiçeklenme zamanı farklı olduğundan, satın alırken Kasım’da nasıl görüneceğini de öğrenin.

Bizim balkonumuzun bitki düzeni

Duvar kenarında bir kompakt taflan; önünde krem tonlarında hercai menekşelerle hazırlanmış iki saksı düşünelim. Bir saksının kenarından sarmaşık süzülsün. Korunaklı bölümdeki ayrı beyaz siklamen saksısı ise gerektiğinde kolayca taşınabilsin.

Büyük saksıları duvar kenarında, daha küçüklerini oturma alanının yakınında gruplayın. Manzarayı ve geçiş yolunu açık bırakın; ağır saksıları korkuluk üzerine yerleştirmeyin. Çiçekler açık renkli, yeşillik belirgin olsun; krem ve açık toprak tonlarındaki saksılar dekoru tamamlasın.

Saksıları adım adım hazırlayın

1. Drenaj deliklerini kontrol edin.

Altında su çıkış deliği bulunan saksılar kullanın. Dekoratif dış kabın içinde biriken suyu boşaltın; kökleri suda bekletmeyin.

2. Uygun yetiştirme harcı seçin.

Bitkinin ihtiyacına uygun, saksı kullanımına yönelik bir harç kullanın. Balkon saksılarında ağır ve sıkışan bahçe toprağı yerine, suyu tahliye edebilen bir yapı önemlidir.

3. Fideleri yerleştirin.

Bitkiyi üretim saksısından nazikçe çıkarın. Kök topunun üstünü önceki toprak seviyesinde tutarak çevresini harçla doldurun. Bastırırken toprağı aşırı sıkıştırmayın.

4. Sulayıp suyunu süzdürün.

Dikimden sonra sulayın ve fazla suyun çıkmasına izin verin. Sonraki sulamaları takvime göre değil, harcın nemini kontrol ederek yapın. Kışın saksılarda su birikmesi önemli bir sorundur.

5. Saksıları zeminden hafifçe yükseltin.

Uygun saksı ayakları, suyun rahatça tahliye olmasına yardımcı olur. Saksıları dengeli yerleştirin; giderlerin önünü açık tutun.

Şömine görünümünde bir sıcaklık

Balkonun uygun bir köşesinde, alev ve köz efekti olan şömine görünümlü elektrikli bir ısıtıcı, dekorun odak noktası olabilir. Açık taş veya krem tonlarında, ince altın ayrıntılı bir gövde, krem ve kayısı paletini tamamlar.

Burada seçim görünüşle sınırlı değildir: cihazın kullanılacağı açık ya da kapalı balkon koşullarına uygunluğu üretici tarafından açıkça belirtilmelidir. İç mekân için üretilmiş bir elektrikli şömine, üstü örtülü diye açık balkona uygun hâle gelmez.

Yerleşimi cihazın kılavuzuna göre yapın. Hava giriş ve çıkışlarını açık tutun; saksıları, minderleri ve şalları belirtilen mesafelerin dışında bırakın. Cihazı dekoratif bir kutuyla kapatmayın. Priz ve elektrik bağlantısının dış mekân kullanımına uygunluğunu da kontrol ettirin.

Uygun cihaz ve bağlantı sağlanamıyorsa, şömine atmosferini dış mekâna uygun ışıklar ve pilli LED mumlarla kurabilirsiniz. Bu ışıklar ısı sağlamaz; köşenin akşam görünümünü tamamlar. Serin havada şallarınızı alıp sıcak çayınızla kısa bir mola verebilirsiniz.

Akşamın ışığı

Dış mekâna uygun, sıcak tonlu küçük ışıklar akşam balkonuna hoş bir derinlik verir. Alevsiz mumlu bir feneri masaya ya da geçişi engellemeyen sağlam bir yüzeye yerleştirin. Akşam gökyüzü laciverte dönerken sıcak ışıkların çevresindeki yeşillikler ve saksılardaki çiçekler, balkonun yeni hâlini ortaya çıkarır.

Bir fincanlık son dokunuş

Küçük masaya krem porselen üzerine soluk kayısı çiçekleri taşıyan fincanlar, keten peçeteler ve bir ikram tabağı yerleştirin. Dar bir masada demliği ve yedek ikramları içerideki servis tepsisinde tutun; dışarıya küçük porsiyonlar çıkarın: iki bademli kurabiye, birkaç küçük tuzlu çörek ya da ince dilimlenmiş bir kek. Sonra şalınızı alın ve oturun.

ÖNCE / SONRA: BALKONUN DÖNÜŞÜMÜ

Önce: Temiz, sade bir balkon; zemin, korkuluk, manzara ve boş alan.

Sonra: Aynı balkon; iki koltuk, yuvarlak masa, krem minderler, kayısı yastıklar, şallar, saksılar ve sıcak ışıklar.

Aynı açıdan bakıldığında dönüşüm açıkça görülür. Her parçanın bir yeri ve günlük kullanımda bir karşılığı vardır.

Kış boyunca küçük bakım

Toprağın nemini kontrol edin, solmuş çiçekleri ve sararan yaprakları temizleyin. Yağıştan sonra saksı altlarında su birikip birikmediğine bakın. Don ve kuvvetli rüzgâr tahminlerini izleyerek hassas bitkileri koruyun.

Bitki seçimini bulunduğunuz şehrin iklimine, balkonun yüksekliğine ve aldığı ışığa göre uyarlayın. İstanbul’daki korunaklı bir balkonla daha soğuk bir şehirdeki açık balkon aynı koşulları sunmaz.

BALKON KÖŞESİ İÇİN KÜÇÜK HAZIRLIK LİSTESİ

– Açık bir geçiş yolu ve önü kapanmamış giderler

– Birbirine dönük koltuklar ve küçük, yuvarlak bir masa

– Krem, kayısı ve bal tonlarında minder, yastık ve kuru şallar

– Drenajlı saksılarda hercai menekşe, viyola, sarmaşık ve taflan

– Gerektiğinde korunaklı yere taşınabilecek ayrı bir siklamen saksısı

– Dış mekâna uygun sıcak ışıklar

– Isı kaynağı çevresinde kılavuza uygun boşluk

Kasım’da bahçemiz küçülüp balkona sığabilir. Birkaç saksıya gösterdiğimiz özen, dışarıda oturmak için yeni bir sebep yaratır.

EVDE: ŞÖMİNE BAŞINDA İKİNDİ ÇAYI

Şömineli bir evde çay saatini ateşin çevresinde kurmak, Kasım'ın en güzel ev ritüellerinden biri olabilir. Dışarıda gün kısalırken içeride fincanlar hazırlanır, küçük ikramlar masaya gelir.

Sohbete yer açın

İki koltuğu yalnızca şömineye bakacak şekilde sıralamak yerine hafifçe birbirine çevirin. Böylece hem ateşi görebilir hem rahatça konuşabilirsiniz. Koltukları, sehpayı ve tekstilleri şöminenin gerektirdiği güvenli mesafede tutun; ocağın önündeki alan açık kalsın.

Küçük bir masa iki kişi için yeterli olabilir. Daha kalabalık bir çay saatinde ise ikramları ayrı bir servis sehpasına yerleştirmek, herkesin önündeki alanı rahatlatır.

Krem, kayısı ve şampanya altını

Krem bir keten örtü veya peçetelerle başlayın. Kayısı desenli porselenler, şeftali tonlarında birkaç çiçek ve ince altın kenarlı tabaklarla sofrayı tamamlayın.

Masa küçükse örtüsüz de kullanılabilir; ahşabın veya taşın dokusu görünür kalsın. Çiçekleri alçak bir vazoda tutun, misafirlerin birbirini görmesini engellemesin.

Tatlı ve tuzlunun dengesi

Çay saatine biri tuzlu, ikisi tatlı üç küçük ikram yeterlidir. Örneğin minik peynirli çörekler, bademli kurabiyeler ve ince dilimlenmiş portakallı kek birlikte sunulabilir.

İkramları küçük porsiyonlarda hazırlayın. Bir tabağa birkaç parça koyup gerektiğinde yenilemek, masayı rahat kullanmanızı sağlar. Misafirlerinizin beslenme tercihlerini ve alerjilerini önceden öğrenin.

Çayı demlendikten sonra uygun zamanda servis edin. Şeker, süt veya limon tercih edenler için küçük kaplar hazırlayın; sıcak suyu da el altında tutun. Bitki çaylarıyla farklı tatlar denemek isteyenler, bu sayının Beslenme bölümündeki demleme önerilerinden yararlanabilir.

Akşamın ışığı

Şöminenin ışığına yumuşak bir masa lambası eşlik edebilir. Fincanların ve tabakların rahatça görüldüğü bir aydınlık sağlayın. Alevsiz mumlar da küçük bir parıltı ekler.

Koltukta hazır bekleyen bir örtü, sehpadaki taze çay ve paylaşılacak birkaç ikram… Hazırlık tamamlandığında masaya oturup bu saatin tadını çıkarın.

Balkonda ya da şömine başında: Kasım çay saatinin en güzel ayrıntısı, birlikte oturmaya ayırdığımız zamandır.